İngiltere’deki bağımsız kitapçılar, son zamanlarda olağan satış rakamlarının çok üzerinde büyük siparişlerle karşılaşmaktadır. Northumberland’daki Barter Books’un sahibi Stuart Manley, haftalık olarak 2 bin ile 3 bin kitap sattığını fakat yakın zamanda Kanadalı bir firmadan gelen tek bir siparişin bu sayıyı karşıladığını dile getirdi. Manley, 30 yıldır sektörde olduğunu ve daha önce böyle bir durumla karşılaşmadığını ifade etti.
“YIKICI TARAMA” VE PANAMA PROJESİ
Siparişlerin gideceği yer hakkında belirsizlik olsa da, sektör temsilcileri bunun yapay zeka şirketlerinin eğitim verisi ihtiyacıyla ilgili olabileceğinden şüpheleniyor. ABD’de yaşanan bir telif hakkı davasının ardından, Anthropic’in yapay zeka sistemlerini eğitmek için kitapları kullandığı anlaşıldı. Mahkeme, Anthropic’in bu kullanımını “son derece dönüştürücü” bularak telif hakkı ihlali olmadığına karar verdi.
Mahkeme belgelerinin gizliliğinin kaldırılmasıyla birlikte, Anthropic’in Claude adındaki sohbet robotunun eğitimi sırasında bazı kitapların yok edildiği görüldü. Şirket, veri toplama programlarının nadir ya da antika kitapları satın alıp yok etmediğini savunsa da, “Panama Projesi” adı verilen iç proje, dünya genelindeki tüm kitapların “yıkıcı bir şekilde taranması” amacını taşımaktadır.
Bu yöntemde kitaplar endüstriyel tesislere gönderilmekte, sırtları çıkarılarak sayfaları yüksek hızda taranmakta ve geriye kalan fiziksel parçalar geri dönüştürülmektedir. Manley, Panama Projesi’nin kendisi için yeni bir kavram olduğunu ancak benzer tartışmaların ikinci el kitap çevrelerinde uzun zamandır devam ettiğini belirtti.
İNGİLTERE’DE FARKLI HUKUKİ ÇERÇEVE
Oxford Üniversitesi’nden Profesör Emily Hudson, İngiltere’deki telif yasalarının ABD’dekilerden farklı olduğunu vurgulamaktadır. Hudson’a göre, İngiltere’de eğitim kütüphanesi oluşturmak ve materyalleri yapay zeka eğitimi için kopyalamak genellikle telif hakkı sahibinin iznini gerektiriyor. Bu nedenle yapay zeka şirketleri İngiltere’de ABD’den farklı bir hukuki çerçeve ile karşılaşabilir.
Kitapçılar arasında da bir belirsizlik söz konusu. Kuzey Londra’daki Walden Books’un sahibi David Tobin, uzun süredir satılmayan eserlerin alıcı bulmasını olumlu bulsa da bu eserlerin yok edilmesini üzücü bulduğunu ifade etti. Edinburgh’daki McNaughtan’s kitapçısının sahibi Derek Walker ise 18. yüzyıldan kalma tek örneği olan bir kitabın imha edilmesinin büyük bir kayıp olacağını belirtti.
Siparişlerde Latince metinlerden kovboy romanlarına kadar geniş bir çeşitlilik bulunuyor. Uzmanlar bu çeşitliliğin yapay zeka eğitimine işaret edebileceğini ve özellikle nadir metinlerin büyük dil modellerine yeni veri kaynakları sağlayabileceğini düşünmektedir. Hangi şirketlerin bu alımları gerçekleştirdiği ve kitapların tam olarak ne amaçla kullanılacağı henüz netlik kazanmış değil.
The post İkinci el kitap piyasasında yapay zeka şüphesi: Kitaplar ‘yıkıcı tarama’ için mi alınıyor? first appeared on .
İkinci el kitapların yapay zekâ eğitimi için toplu şekilde satın alınması fikri gerçekten ürkütücü. Kitapların yalnızca veri kaynağına indirgenmesi, hem bağımsız kitapçıları hem de kültürel mirasın geleceğini ciddi biçimde etkileyebilir.