Erdoğan’ın 2013’te ‘vatana ihanet ederim’ dediği Boğaz köprülerinin işletme hakkına Fransız şirket talip oldu
İstanbul’un iki boğaz köprüsünü de kapsayan özelleştirme sürecinde hazırlıklar hız kazandı. Bloomberg’in haberine göre Fransız altyapı yatırım şirketi Meridiam SAS, 15 Temmuz Şehitler Köprüsü, Fatih Sultan Mehmet Köprüsü ve bazı otoyolların işletme hakları için açılması beklenen ihaleye katılmayı değerlendiriyor.
FRANSIZ ŞİRKETİ TÜRK ORTAKLA İHALEYE HAZIRLANIYOR
Habere göre Meridiam, ihaleye katılmak amacıyla Makyol İnşaat ile konsorsiyum kurmayı planlıyor. Kaynaklar, başka Türk şirketlerinin de yabancı yatırımcılarla benzer ortaklıklar üzerinde çalıştığını belirtiyor.
İhale kapsamında İstanbul’un iki boğaz köprüsü ile otoyol ağının bazı bölümlerinin işletme haklarının dört ayrı paket halinde satışa çıkarılması planlanıyor. Özelleştirme sürecinin danışmanlığını ise Ernst & Young (EY) yürütüyor.
RESMİ İHALE SÜRECİNDE SONA GELİNDİ
Bloomberg’in aktardığı bilgilere göre resmi ihale sürecinin başlaması için hazırlıklarda sona yaklaşıldı. Sürece yakın kaynaklar, işletme haklarının devrine ilişkin çalışmaların son aşamaya geldiğini ifade ediyor.
Daha önce ortaya çıkan bilgilere göre hükümet, köprü ve otoyollar için farklı özelleştirme modellerini değerlendiriyor. Satışın yanı sıra kamu-özel sektör ortaklığı seçeneklerinin de masada bulunduğu belirtilirken, nihai kararın henüz verilmediği ifade ediliyor.
HEDEF BÜTÇEYE KAYNAK SAĞLAMAK
Özelleştirme programının temel hedefleri arasında devlet bütçesine kaynak oluşturulması ve kamu borcunun azaltılması yer alıyor.
2025 yılı Eylül ayında açıklanan Orta Vadeli Plan’da 2026 yılı için 185 milyar TL özelleştirme geliri hedefi belirlenmişti. Dönemin kuruyla bu tutar yaklaşık 4,4 milyar ABD Doları’na karşılık geliyordu.
2012’DE 5,7 MİLYAR ABD DOLARI TEKLİF REDDEDİLMİŞTİ
Boğaz köprülerinin özelleştirilmesi ilk kez gündeme gelmiyor.
2012 yılında 15 Temmuz Şehitler Köprüsü ve Fatih Sultan Mehmet Köprüsü, yaklaşık 2 bin kilometrelik otoyol ağıyla birlikte 25 yıllığına özelleştirilmek istenmişti. İhalede Koç Holding, Gözde Girişim Sermayesi Yatırım Ortaklığı ve Malezya merkezli UEM Group’un oluşturduğu konsorsiyum 5,7 milyar ABD Doları teklif vermişti.
Ancak dönemin Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan, bu bedeli yetersiz bularak ihaleyi onaylamamıştı.
Erdoğan, 26 Şubat 2013’te yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullanmıştı:
Bu rakam beni tatmin etmedi. Ben bunun üzerine bir çalışma yaptırdım. Bu ihalenin olması gereken en üst rakam ne olabilir? Burada bunun iki katı bir rakam çıktı karşıma. Arkadaşlar böyle çıktıktan sonra ben bunu verirsem vatana ihanet ederim, halkıma ihanet ederim
YİD PROJELERİ TARTIŞMALARI YENİDEN GÜNDEMDE
Köprü ve otoyolların işletme haklarının yeniden özelleştirilmesi gündeme gelirken, Yap-İşlet-Devret (YİD) modeliyle hayata geçirilen projeler de yeniden tartışılıyor.
Özellikle 1915 Çanakkale Köprüsü için verilen araç geçiş garantileri kamuoyunda uzun süredir eleştiri konusu oluyor. Resmî verilere göre, 2024 yılında garanti edilen araç sayısına ulaşılamaması nedeniyle işletmeci şirkete 281 milyon Euro garanti ödemesi yapılmıştı.
Yeni özelleştirme sürecinde, İstanbul’un en stratejik ulaşım altyapılarından olan boğaz köprüleri ve otoyolların hangi modelle ve hangi şartlarda devredileceği, ihale şartnamesinin açıklanmasıyla netleşecek.
